رکورد ۴۹۶ کیلومتربرساعتی بی‌وای‌دی با تایر‌های Gitiثبت شد

وقتی ابرخودروی الکتریکیYangwang U۹ به عنوان سریع‌ترین محصول بی‌وای‌دی با سرعت خیره‌کننده ۴۹۶. ۲۲ کیلومتر بر ساعت رکورد جهانی را جابه‌جا کرد، همه نگاه‌ها به یک نام دوخته شد؛ تایر‌های جی‌تی به عنوان برندی که در سطح جهانی پیست‌های سرعت را فتح کرد.

امروز محصولات GITIدر بازار ایران هم حضور دارد و این بدان معناست که محصولاتی با بالاترین فناوری که توانسته است مرز‌های سرعت در جهان را بشکند در اختیار عموم مردم ایران نیز هست. پیوندی مستقیم میان رکوردشکنی جهانی و انتخاب‌های روزانه و رایج در بازار تایر در ایران. طی سال‌های اخیر، رقابت برای ثبت رکورد‌های سرعت در دنیای خودرو‌های الکتریکی شدت چشمگیری یافته است. عبور از مرز سرعت ۴۹۶. ۲۲ کیلومتر بر ساعت توسط مدل خاص Yangwang U۹ Track Edition در پیست ATP آلمان، نه‌تنها نقطه عطفی برای صنعت خودرو‌های الکتریکی خلق کرد، بلکه اهمیت بی‌بدیل فناوری تایر در تحقق این نوع دستاورد‌ها را برجسته ساخت. در این رکورد تاریخی، همکاری مهندسان BYD و تیم فنی Giti Tire با توسعه تایری خاص به نام GitiSport E-GTR۲ Pro، ثابت کرد که مرز سرعت خودرو‌های برقی، به همان اندازه که به توان موتوری وابسته است، به چسبندگی تایر و رفتار دینامیک آن نیز بستگی دارد.

یانگ‌واگ U۹ یک ابرخودروی تمام برقی از زیرمجموعه لوکس BYD است که برای رقابت با هایپرکار‌های بنزینی طراحی شده و در رکوردشکنی اخیر خود روی تایر‌های معروف جی‌تی اعتماد کرد. پلتفرم e۴ اولین سیستم چهار موتوره دنیا با قابلیت دور موتور ۳۰هزار دور در دقیقه به شمار می‌رود.

هر موتور این مجموعه توان ۵۵۵ کیلوواتی (تقریباً معادل ۷۴۰ اسب‌بخار) تولید می‌کند و مجموع خرجی سیستم فراتر از ۳۰۰۰ اسب‌بخار است؛ بدین معنا که خودرو، نسبت توان به وزن بی‌نظیر ۱۲۱۷ PS به ازای هر تن دارد. سامانه توزیع نیروی گشتاور (تورک وکتورینگ) با استقلال کامل برای هر چرخ، تضمین می‌کند که حتی در سرعت‌های فراتر از ۴۰۰ کیلومتر، هیچ لغزش یا کاهش پایداری رخ نمی‌دهد.

این سیستم، بیش از ۱۰۰ بار در ثانیه اطلاعات سطح جاده و دینامیک خودرو را پایش و واکنش نشان می‌دهد. سیستم تعلیق DiSus-X شاهکار مهندسی BYD در حوزه حرکت عمودی بدنه است.

این سامانه به شکلی فعال و مستقل در هرکدام از چهار گوشه خودرو، سختی و ارتفاع فنربندی را تنظیم می‌کند. نتیجه این همکاری کامل میان پلتفرم e۴ و DiSus-X، مهار کامل حرکات رول و پیچ بدنه در شتاب‌گیری شدید و عبور از سطوح ناهموار است.

فناوری DiSus-X اصطلاحاً «کنترل پیکره بدنه» را وارد دنیای سوپراسپرت‌ها کرده و حتی در پیست، سطح تماس تایر با جاده را بهینه‌سازی کرده و نهایت چسبندگی را فراهم می‌آورد. سیستم DiSus-X نه‌تنها برای اطمینان از پایداری در مسیر مستقیم و پیچ‌های پرسرعت، بلکه برای مانور‌های منحصربه‌فرد همچون جهش، تکانه‌های بدنه و حتی حفظ تعادل حرکت روی سه چرخ کاربرد دارد. در آزمایشی شاخص، U۹ توانست با کمک این سامانه از روی چاله‌های مسیر به‌صورت هوشمند پرش کند، بدون کوچک‌ترین دخالت راننده.

در هشتم اوت ۲۰۲۵ پیست آزمایشی ATP در آلمان میزبان لحظه‌ای تاریخی بود؛ ‌یانگ‌واگ U۹ Track Edition با لاستیک‌های خاصGitiSport E-GTR۲ Pro، در پی حضور مارک باسنگ (Marc Basseng) راننده حرفه‌ای آلمانی پشت فرمان این خودرو، مرز سرعت ۴۹۶. ۲۲ کیلومتر بر ساعت را شکست و عنوان سریع‌ترین خودروی الکتریکی تاریخ را از آن خود کرد. پیش از این هدف‌گذاری، تیم مشترک BYD و Giti Tire بیش از یک سال را صرف توسعه تایری کردند که باید شدت گشتاور، وزن بالا (فراتر از ۲۲۰۰ کیلوگرم) و خشونت شتاب‌گیری موتور‌های الکتریکی را مهار کند. آزمون‌های پی‌درپی از نمونه اولیه در چین (سرعت ۳۷۵ کیلومتر)، تا تست‌های آلمان (بیش از ۳۹۱ کیلومتر) و تست‌های سالن با سقف ۵۰۰ کیلومتر، نقطه عطفی در تست دوام تایر‌های الکتریکی بود. تایر‌های GitiSport E-GTR۲ Pro ضمن پایداری، دقیقاً همان عملکردی را ارائه کردند که در آزمون‌های شبیه‌سازی و تونل باد انتظار می‌رفت؛ عدم لغزش روی رینگ حتی در اوج گشتاور، چسبندگی مثال‌زدنی، و کمترین سایش ساختاری. مهندسان Giti برای جلوگیری از چرخش تایر نسبت به رینگ در شتاب‌گیری یا ترمزگیری شدید، ابتکار جدیدی در قالب ماشین‌کاری خاص محل تماس تایر با لبه داخلی رینگ و استفاده از روان‌کننده ویسکوز به کار بردند تا هرگونه لغزش میکروسکوپی حذف و انتقال نیرو با حداکثر راندمان صورت گیرد. پس از ثبت رکورد، مارک باسنگ با اشاره به پیشرفت فناوری در مدت کوتاه گفت: «سال گذشته فکر می‌کردم به اوج خود رسیده‌ام. هرگز انتظار نداشتم این رکورد را به این زودی جابجا کنم، اما امروز با فناوری‌های جدید این هدف محقق شد. »

تایر GitiSport E-GTR۲ Pro، نتیجه همکاری تخصصی تیم‌های مهندسی بین‌المللی Giti است که در پاسخ به نیاز‌های خاص خودرو‌های برقی قدرتمند و سنگین طراحی و تولید شد. ویژگی‌های منحصربه‌فرد این تایر را می‌توان در سه بخش کلیدی مورد بررسی قرار داد؛ ساختار مواد و تقویت‌کننده‌ها، طراحی آج و ساختار لایه‌ها و فناوری‌های مبتنی بر آزمون می‌دانی و شبیه‌سازی. چیستی موفقیت لاستیک در سرعت‌های بیش از ۴۰۰ کیلومتر، نه‌فقط به ساختار مکانیکی بلکه به شیمی مواد اولیه بازمی‌گردد. در GitiSport E-GTR۲ Pro از ترکیبات لاستیکی چندمنطقه‌ای، رزین‌های با Tg دوگانه و پلیمر‌های با طول زنجیره بهینه‌شده استفاده شده است.

افزون بر این فیبر‌های فوق‌مقاوم PBIA و PBIA/GO که با روش نوین اسپینینگ سرد تهیه شده‌اند، باعث شده‌اند مقاومت کششی تایر به حدود ۶. ۲۸ گیگاپاسکال و چقرمگی به ۱۷۲. ۷ مگاژول بر مترمکعب برسد؛ مقادیری که حتی نسبت به فیبر‌های رایج آرامید (مانند کولار) نیز برتری دارند.

افزودن درصد کم (۰. ۰۲۵ درصد وزنی) گرافن‌اکسید به ترکیبات فیبری، ساختاری منظم و کریستالی ایجاد می‌کند که به کاهش انتشار ترک، افزایش جذب انرژی ضربه و در نهایت افزایش طول عمر تایر در فشار‌های دینامیکی بالا میانجامد.

ساختار چندلایه و فناوری ضد موج‌ایستاده

در تایر‌های مدرن، پدیده موج‌ایستاده (Standing Wave) اصلی‌ترین تهدید در سرعت‌های بالا است. GitiSport E-GTR۲ Pro با ساختار لایه‌ای خاص (Layered Radial Structure) که متشکل از باند‌های فولادی با استحکام بالا، لایه شعاعی الیاف آرامید و شبکه‌های نانوی تقویتی است، پایداری دیواره جانبی را در برابر موج‌ایستاده تضمین می‌کند. مدل‌سازی‌های عددی و آزمایش‌های بالینی نشان داده‌اند که این تایر می‌تواند تنش‌های بسیار بالای لایه‌های کمربند فولادی را بدون پارگی یا تغییر شکل عمده تحمل کند؛ همان عاملی که اجازه ثبت رکورد در سرعت ۴۹۶. ۲۲ کیلومتر را فراهم می‌آورد. فناوری ضد موج‌ایستاده در این تایر، با کنترل دقیق طول موج‌های جانبی، مانع از تخریب گرمایی و پارگی تایر می‌شود و نتیجه آن، امکان حفظ سازگاری مکانیکی، حتی در تست‌های سرعت بیش از ۵۰۰ کیلومتر است.

طراحی آج نیمه‌اسلیک: پل ارتباطی جاده و پیست

آج سطحی این تایر، نمونه‌ای بارز از ظرأفت طراحی میان مفاهیم تمام اسلیک کارتینگ و تایر جاده‌ای است. الگوی آج نیمه‌اسلیک با شیار‌های مدیریت شونده (Managed Depth Grooves) و شبکه میکروسیپ‌ها (Microsipes) نه‌تنها سطح تماس با جاده را در خشک‌ترین حالت حداکثر می‌کند بلکه امکان تخلیه آب در لحظه‌های نادر بارندگی را نیز فراهم می‌سازد. این طراحی و پیکربندی آج، نتیجه مستقیم داده‌های کسب‌شده از مسابقات حرفه‌ای موتورسپرت بوده و در همکاری نزدیک با تیم آزمایشگاهی اروپا و چین Giti تحقیق و توسعه یافته است.

مرز باریک بین تایر جاده‌ای و مخصوص رکوردزنی

• بهینه‌سازی زنجیره مولکولی لاستیگ: این فناوری موجب افزایش استحکام کششی، کاهش پارگی و عملکرد پایدار در تنش‌های بالا شده است.
• آرامید فوق مقاومت: تقویت دیواره جانبی تایر با فیبر‌هایی نظیر آرامید و PBIA، تحمل در برابر ضربه و تحمل بار را به سطح بالاتری برده است.
• ساختار ضد موج‌ایستاده: تایر را قادر می‌سازد در سرعت‌های بالاتر از آستانه موج‌ایستاده، پایداری و امنیت خود را حفظ کند.
• فرمولاسیون RaceGrip Pro: افزودن مواد اصطکاک‌زا باعث افزایش ۳۸ درصدی چسبندگی و دامنه عملکرد دمایی گسترده‌تر نسبت به فرمولاسیون تایر‌های نسل پیشین شد.
• افزودنی‌های گرم‌شونده سریع: این افزودنی‌ها گرم شدن تایر را تا ۶۰ درصد سریع‌تر می‌کنند که برای دستیابی به چنگ زنی مطلوب از اولین دور‌ها اهمیت دارد.
• طراحی دیواره جانبی شبه‌زیستی: الهام گرفته از طبیعت که هندلینگ و قدرت پاسخ‌دهی لحظه‌ای را بهبود می‌بخشد.
تایر مذکور موفق به کسب استاندارد‌های معتبر CCC و ECE شده و در تست‌های واقعی و شرایط مسابقه‌ای اعم از آزمون ترمزگیری در سطوح مرطوب، تست سایش و دوام، و آزمون شعاعی موج‌ایستاده در سرعت‌های بالا توانست اعتبار خود را اثبات کند.

عملکرد تایر زیر ذره‌بین

در مجموعه‌ای از جداول فنی منتشرشده در منابع علمی، اطلاعات مهمی درباره خصوصیات مواد تایر GitiSport E-GTR۲ Pro، از جمله مقاومت کششی، مدول‌یانگ و تحمل تکانشی آمده که می‌توان آن‌ها را به صورت توصیفی تشریح کرد.

فیبر‌های PBIA و PBIA/GO که به روش اسپینینگ سرد تولید شده‌اند با قطر ۳۲ تا ۳۶ میکرومتر، دارای مقاومت کششی بین ۵. ۴۲ تا ۶. ۲۸ گیگاپاسکال و مدول‌یانگ تا ۱۸۱. ۹۳ گیگاپاسکال هستند. اضافه‌کردن فقط ۰. ۰۲۵ درصد وزنی گرافن اکسید، چقرمگی مواد را تا ۱۷۲. ۷ مگاژول بر مترمکعب تقویت می‌کند.

در واقع، انرژی مورد نیاز برای پارگی و تغییر شکل تایر، چندین برابر فیبر‌های متعارف همچون کولار یا تکنورا است. این ویژگی منحصربه‌فرد ساختار تایر باعث شده در سرعت‌هایی که موج‌ایستاده محتمل است، تایر همچنان پایداری خود را حفظ کند و خطر ترکیدگی به حداقل برسد. تصاویر سطح مقطع فیبر‌ها که با میکروسکوپ الکترونی تهیه شده، تراکم بسیار بالا و نبود شیار‌های سطحی عمده را نشان می‌دهد؛ این ظاهر متراکم موجب کاهش اصطکاک درون‌ساختاری و در نتیجه افزایش دوام تایر خواهد شد.

در آزمون کشش، تایر‌های تولیدشده با این مواد می‌توانند طولی تا ۸ میلی‌متر را بدون پارگی تحمل کنند و در آزمون‌های XRD، ساختار کریستالی کاملاً منظم و شدید جهت‌گیری زنجیره‌های پلیمری مشاهده می‌شود. در آزمون‌های ۲D-WAXS و ۲D-SAXS، درجه جهت‌گیری و چگالی کریستال‌های داخلی به‌ترتیب به ۰. ۹۲ و ۰. ۴۴ می‌رسد که نسبت به نسل تایر‌های پیشین پیشرفت چشمگیری است.

این شاخص‌ها مستقیماً بر طول عمر، پایداری ابعادی و قابلیت تحمل بار در سرعت‌های فرا بالا تأثیرگذارند. در کنار این داده‌ها، دیتای عملکردی جدول‌های منتشرشده حاکی از جهش مقاومت کششی فیبر‌های PBIA با قطر بالای ۳۰ میکرومتر از ۲. ۱۹ به ۵. ۴۲ گیگاپاسکال و رشد مدول‌یانگ از ۶۶. ۳۶ به ۱۸۱. ۹۳ گیگاپاسکال است. همچنین تایر‌های جدید با نسبت کششی ویژه ۴۳ cN/dtex و درصد کشش تا شکست ۵. ۵ درصد، عملکردی بسیار بهتر از برند‌های شناخته‌شده دارند.

فناوری‌های مشترک و مقایسه تایر GitiSport E-GTR۲ Pro با GT Radial بازار ایران

نکته جذاب برای فعالان بازار و مشتریان ایرانی این است که بخش قابل توجهی از فناوری GitiSport E-GTR۲ Pro، اکنون در رده‌ای متنوع از تایر‌های جی‌تی رادیال (GT Radial) که در بازار ایران توزیع می‌شوند نیز دیده می‌شود.

دلیل این موضوع، به تعلق هر دو برند به هلدینگ Giti Tire و انتقال فناوری و دانش‌فنی می‌رسد. در هر دو گروه محصول، استفاده از ترکیبات پلیمری جدید (همچون مانند ماتریس‌های S-SBR و رزین‌های ترپن)، تقویت با نانوذرات (نظیر گرافن و نانولوله‌های کربنی)، بهینه‌سازی فرمولاسیون سیلیکایی برای افزایش چسبندگی در شرایط مرطوب و پایداری ابعادی، و ساختار چندلایه شعاعی مشاهده می‌شود. همچنین فناوری سیپ‌های چندسطحی برای مد